Als de EU de transitie naar een circulaire economie werkelijk wil maken, moeten de Europese aanbestedingsregels worden hervormd. Private afvalbedrijven zien dat contracten voor afvalbeheer te vaak niet worden gegund op basis van kwaliteit, efficiëntie en innovatie.

Terwijl Brussel met haar nieuwe circulaire-economiewet streeft naar een sterkere interne markt voor secundaire grondstoffen, waarschuwen milieu- en hergebruikorganisaties dat de wet te veel een recyclingwet wordt en te weinig een echt kader voor de circulaire economie.

De herziene Europese verpakkingsverordening moet op 12 augustus van kracht worden, maar een groep bedrijven uit de verpakkingsindustrie wil de politieke onderhandelingen hierover opnieuw openen. Milieuorganisaties zijn hierover niet te spreken.

Over goed twee weken kunnen ondernemers subsidie aanvragen voor studies naar de vergassing van reststromen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland opent dan de zogenoemde Studi-regeling voor een duurzame industrie.

Duitsland wil vanaf 2027 een plasticheffing invoeren. De maatregel staat in de begrotingsplannen van de federale regering, maar de uitwerking ontbreekt nog. 

Europese afvalbrancheorganisaties en lokale autoriteiten pleiten voor meer steun en investeringen voor de verplichte gescheiden inzameling van gevaarlijk huishoudelijk afval.

Als er voor platte blikjes en beschadigde flesjes geen statiegeld wordt uitgekeerd, demotiveert dat consumenten en zwerfafvalrapers deze nog netjes in te leveren. Stichting Cleanupteam Nederland waarschuwt dat dit leidt tot onnodig zwerfafval.

De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben een memorandum of understanding ondertekend over een strategisch partnerschap rond kritieke mineralen.

Het is belangrijk om op korte termijn maatregelen te nemen om de situatie rond de stortplaats Selibon Lagun te verbeteren, vindt het RIVM. Daarnaast adviseert ze om metingen te doen rond de stortplaats en de gezondheid van omwonenden in kaart te brengen.

Met een motie wil Tweede Kamerlid voor de Partij voor de Dieren Christine Teunissen het kabinet ertoe bewegen om meer geld te investeren in de transitie naar een circulaire economie.

Vier jaar na de presentatie van het stappenplan om duizenden giftige en schadelijke stoffen te verbieden, heeft de Europese Commissie weinig vooruitgang geboekt. Milieugroepen beschouwen de Commissie zelf als “grootste hindernis”.

Hoewel doelen van de Clean Industrial Deal steun vinden in Nederland, zijn er zorgen over de concrete uitwerking.

Er zijn flinke ambities om uitgebreide producentenverantwoordelijkheid breder in te zetten voor circulariteit. Het kabinet heeft een aantal concrete verbeterstappen gevonden, maar voor veel grotere keuzes is (nog) meer tijd en onderzoek nodig.

Een benchmark van afvalstoffenheffingen in vijftien Nederlandse gemeenten laat zien dat er vooral op het gebied van kostentransparantie, uniforme toerekening en het gesprek over ondersteunende kosten nog veel te winnen is.

De NVRD wil dat de tabaksindustrie de kosten voor het opruimen van sigarettenpeuken volledig compenseert en roept de Europese Commissie op om alle sigarettenfilters te verbieden.

BRBS Recycling herkent de resultaten van de proef met de financiële zekerheidsstelling. De proef toont ook een gebrek aan kennis bij uitvoerende instanties en roept meer vragen dan antwoorden op.

Fead ziet een dringende noodzaak om het algemene kader voor hernieuwbare energie en de regelgevende en administratieve procedures te stroomlijnen.

Hoewel de plasticvervuiling zal afnemen door een verbod op sigarettenfilters, blijft de mate van vervuiling door filterloze sigaretten nog onduidelijk.

Het kabinet ziet ook dat het uitstel van besluitvorming over de heffingen van 567 miljoen voor de afvalsector leidt tot onzekerheid en uitstel van investeringen. Maar zorgvuldige besluitvorming is ook belangrijk.

Een landelijke proef met de financiële zekerheidsstelling bij majeure risicobedrijven en afvalbedrijven laat volgens het IPO zien dat het instrument breed wordt gedragen, maar ook dat er fundamentele aanpassingen nodig zijn.

Na bijna twee jaar van onverschillig circulair beleid vanuit het kabinet-Schoof, lijkt het kabinet-Jetten weer vol in te zetten op de circulaire economie. Daarin speelt niet langer de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat een sleutelrol, maar de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. 

Vlak voor kerst presenteerde de Europese Commissie een pakket maatregelen dat plasticrecyclers uit de brand moet helpen én innovatie en investeringen in de circulaire economie moet versnellen. Volgens het demissionaire kabinet “een eerste en broodnodige stap”. Afval- en recyclingbedrijven vinden dat het pakket hen onvoldoende soelaas biedt. “Dit voorkomt geen fabriekssluitingen.” 

Gerichte beprijzing van verpakkingen, een heffing op batterijen, en het beprijzen van primaire en fossiele grondstoffen. Het zijn verschillende ideeën, waarmee de Werkgroep Afvalsector wil zorgen dat de afvalsector niet in zijn eentje opdraait voor een begrotingsdekking van 567 miljoen euro. 

In het vernieuwde Nationaal Programma Circulaire Economie laat het kabinet los dat het primaire abiotische grondstoffengebruik in 2030 moet halveren. Een afname van 15 procent van alle grondstoffen in 2035 is het nieuwe streven in combinatie met twee andere nieuwe doelen. KplusV'er Niels Ahsmann schreef een adviesrapport over de materie en legt uit hoe nieuwe doelen de circulaire economie verder helpen. 

Een groot aantal recyclingbedrijven ging de afgelopen jaren failliet, door de import van goedkoop primair plastic en kleding. Als preferent crediteur staat de Belastingdienst dan vooraan om belastingschuld op te eisen. Moet de fiscus meer rekening houden met de transitie naar een circulaire economie, waarin sociale en circulaire bedrijven hun nek uitsteken? 

De Tweede Kamer kent na de verkiezingen veel nieuwe leden. Dit betekent het vertrek van een aantal woordvoerders circulaire economie. De opvolgers zijn vaak nieuw in de Kamer, maar bagage hebben ze wel.  

In de verkiezingsprogramma's van politieke partijen, van links tot rechts, kwam het regelmatig terug: afvalwetgeving moet simpeler. Onzekerheid over wat afval is en wat niet, zit de circulaire economie nu te vaak in de weg. De wet veranderen is echter geen sinecure. Hoopgevend is dat het Kennisplatform 'Afval of niet' al concreet werkt aan meer duidelijkheid. 

Net voor het verkiezingsreces stemde de Tweede Kamer begin oktober over een stapel moties op het gebied van afval. Met als resultaat onder meer een hergebruiksdoelstelling voor AEEA en meer ketentafels. 

Sneller dan verwacht, of misschien ook niet, staan de Tweede Kamerverkiezingen weer voor de deur. In hun programma's hebben de partijen weinig aandacht voor de afvalindustrie, maar voor recycling en circulaire transitie des te meer. Welke partij is het gunstigst voor de afvalindustrie?

Ondanks alle protesten en argumenten van de afgelopen maanden houdt het kabinet vast aan de voorgenomen extra belasting op het verbranden en storten van afval.

Met zijn inleidende betoog in het circulaire-economiedebat in de Tweede Kamer toonde demissionair staatssecretaris Aartsen zich gepassioneerd over de transitie naar de circulaire economie, die wat hem betreft een “keiharde economische no-brainer is”. Tot daadwerkelijke acties kwam het echter wederom niet, tot teleurstelling van Tweede Kamerleden.

Vlak voor het zomerreces presenteerde de Plastictafel alternatieven voor de Nationale Circulaire Plastics Norm en de Circulaire plastic-heffing, maar plannen om de opbrengst van de heffing op te halen in de afvalsector zijn daarmee niet van tafel. Of afvalenergiecentrales profiteren van het schrappen van de CO2-heffing industrie is ook onzeker. Van een zorgeloze zomervakantie was voor de afvalsector zo geen sprake. 

De transitie naar de circulaire economie zat al in zwaar weer. Nu komt daar nog eens de geopolitieke onrust bovenop. De Europese Commissie wil daarom de Europese economie sterker maken en lijkt de voorwaarden die nodig zijn voor de circulaire transitie, te hebben afgezwakt. Gaat de circulaire economie er op deze manier komen?

Staatssecretaris Chris Jansen lijkt het aan Europa en de coalitie over te laten om de hete kolen van de circulaire economie uit het vuur te halen. Doortastende besluiten van hem laten in ieder geval nog even op zich wachten. 

Het nationale circulaire-economiedoel om in 2030 de helft minder mineralen, metalen en fossiele brandstoffen te gebruiken, lijkt vrijwel onhaalbaar. Niet alleen op milieu- en klimaatgebied is dat geen goede ontwikkeling, maar inmiddels ook op geopolitiek gebied. “Het is een crisis in slow motion.”

'Te vrijblijvend', 'geen gamechanger' en 'niet de basis voor een transitie naar een circulaire economie'. Brancheorganisaties reageren kritisch op het ontwerp Circulair Materialenplan. Aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de schone taak om de ruim 160 zienswijzen te beoordelen en zijn nu al lijvige plan nog aan te passen. 

Sterke overheidsregie is nodig om financiering van circulaire bedrijven op gang te krijgen en te houden. Dat vertelden sprekers uit het bedrijfsleven, wetenschap en financiële instellingen bij een rondetafelgesprek met Tweede Kamerleden. De overheid moet keuzes maken, normeren en regels stellen. Ook klonk de roep om een fonds dat financiering van recyclingbedrijven op korte termijn makkelijker maakt.

Nederland heeft over vijf jaar 20 procent minder verbrandingscapaciteit dan nu in de nieuwe visie van de overheid. Voldoende om ons eigen afval te verbranden, en niet veel meer dan dat. De sector reageert uitermate verdeeld: van onthutst tot instemmend. De grote vraag is echter hoe de overheid die reductie gaat realiseren.

In de Tweede Kamer leven grote zorgen of het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het bedrijfsleven wel voldoende betrekt bij en hoort over zijn circulaire-economiebeleid. Tegelijk wordt verwacht dat het ministerie vaart maakt in dossiers.

De Tweede Kamer nam eind oktober een motie aan die de regering oproept snel met een plan te komen om de invoering van zero-emissiezones uit te stellen tot 2029. Gemeenten die een dergelijke zone volgend jaar al willen invoeren, verschillende brancheorganisaties, maar ook afvalbedrijven die hebben geïnvesteerd in zero-emissievoertuigen, zijn not amused.