Bij de aanvang van het nieuwe jaar zijn er altijd weer twee kwesties waar gemeenten niet omheen kunnen. Het vuurwerkafval en de afgedankte kerstboom.

Het klimaatpakket dat deze maand door de Europese leiders is afgesproken is een complex compromis geworden met uitzonderingsposities voor bepaalde landen en industrieën.

Door het nieuwe afvalbeleid zal de afvalstoffenheffing voor de inwoners van gemeente Abcoude in 2009 met ongeveer twintig euro dalen.

College en gemeenteraad van Vught zijn het erover eens dat het uitbreiden van de samenwerking met de Afvalstoffendienst Den Bosch de voorkeur verdient boven een Europese aanbesteding. Versobering van de inzameling was wél een punt van discussie.

Jef Pleumeekers, algemeen directeur van SenterNovem, legt per 1 maart 2009 zijn functie neer.

EnerQ draagt de uitvoeringstaak van de MEP-subsidie per 1 januari 2009 over aan SenterNovem.

Het percentage verbrand afval dat in 2009 als duurzaam wordt gealloceerd blijft gelijk: 48 procent.

Op 1 januari gaat de vijfde versie van de Duitse verpakkingenbelasting in. Vanaf 2009 is diegene licentieplichtig die consumentenproducten het eerst in Duitsland in omloop brengt.

Ter bestrijding van overlast in het openbaar, zoals zwerfvuil, kunnen gemeenten in 2009 kiezen om de bestuurlijke boete in te voeren.

Storten wordt in 2009 iets duurder en de verpakkingenbelasting wordt vereenvoudigd.

De Europese Richtlijn die de ernstigste milieudelicten in Europa min of meer geharmoniseerd in het strafrecht plaatst, is in werking getreden.

Per 1 januari 2009 krijgen buitengewoon opsporingsbeambten in de vier grote steden meer bevoegdheden om overlastgevende feiten te bekeuren. De bestuurlijke strafbeschikking wordt namelijk van kracht.

Vuurwerkverkopers geven hun klanten dit jaar speciale vuilniszakken mee. Daar staat op dat de restanten van vuurwerk erin moeten worden gestopt.

De laatste fase van Twence' derde afvalverbrandingslijn is ingeluid: de eerste vuilniszak ging alvast symbolisch op het rooster om de ketel te kunnen testen.

Afvalverwerker Reko uit Raalte had in de aanvraag van zijn milieuvergunning duidelijker moeten anticiperen op bodemrisico's. De vloeistofdichte vloer moet gekeurd worden anders is het geen best beschikbare techniek meer.

De Federatie Nederlandse Oudpapierindustrie vindt het nog altijd lastig te verkopen dat Nederland meer dan andere EU-lidstaten let op Bijlage VII van de vervoersdocumenten.

Dertig gemeenten uit Friesland, vier uit Noord-Groningen en vijf Noord-Veluwse gemeenten hebben met Omrin een overeenkomst gesloten voor het sorteren via nascheiding van kunststof verpakkingen.

Het Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat afvalstoffen onder voorwaarden mogen worden gemengd voor tijdelijke opslag.

Sinds kort is Febem, de federatie van 170 Belgische Milieubedrijven, lid van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Samen met het VBO wil Febem aantonen dat het begrip milieu-industrie geen contradictio in terminis is.

Op het Ministerie van VROM is de milieuhandhavingskalender in ontvangst genomen door de VROM-Inspectie, alsook de bijbehorende waaier in zakformaat. De instrumenten verbeteren de samenwerking tussen handhavers.

Unico van Kooten, Europees secretaris bij Vereniging Afvalbedrijven Nederland, Brussel

De kwaliteit van het ingezamelde textiel gaat hard achteruit in Nederland, waarschuwde de Vereniging Herwinning Textiel deze zomer. Mede daardoor staan de meeste inzamelcontracten momenteel onder water. Volgens Erica van Doorn, de kersverse directeur-bestuurder van Sympany, moet het roer om. “Als er niets verandert, trekken we als inzamelaars binnen een paar jaar de deur achter ons dicht.”

In Oostende bouwt Renasci een pilot-installatie die huishoudelijk afval, dat nu nog in verbrandingsovens verdwijnt, gaat verwerken. Zonder dat er afval resteert. De integratie van rijpe en groene technieken die een variabel mengsel moeten verwerken, is het spannendste. Als het allemaal lukt met deze installatie van 120 kton, moet recycling van 65 procent van het Belgische huishoudelijke afval in 2030 haalbaar zijn.

Gaat het in België over afval- of milieubeleid, dan bepalen de gewesten. Al bijna twintig jaar is Christof Delatter actief in het Vlaamse gewest. “Het is ondenkbaar dat er op huishoudelijk afvalbeleid op Vlaams niveau iets wordt besproken of beslist zonder dat wij mee aan tafel zitten.” Het is dus duidelijk: wie wat van de Vlaamse ervaringen wil weten, moet Delatter spreken.

Zowel in Nederland als in Vlaanderen wordt hard gewerkt aan het versnellen van de transitie naar een circulaire economie. De circulaire koplopers in de EU staan daarbij grotendeels voor dezelfde uitdagingen. Intensieve samenwerking in de transitie lijkt dan ook logisch. Drie Vlamingen vertellen over wat er al gebeurt en wat er nog beter kan.

Afval dat niet wordt opgehaald, vervuild slib dat in een kanaal verdwijnt en afvalbedrijven die waarschuwen voor een nationale afvalcrisis. Door ernstige technische problemen bij AEB ontstaan in Nederland haast Italiaanse toestanden. De infrastructuur voor afvalverwerking blijkt kwetsbaarder dan gedacht. En dan kondigde de regering ook nog eens een importheffing voor buitenlands afval én een CO2-heffing aan.

Nu het plaatsen van ondergrondse containers in Nederland overal vanzelfsprekend is, ontstaan de eerste problemen rond de al wat langer uitstaande inzamelcontainers. Denk aan bijplaatsingen, overvolle containers en druk op de afvallogistiek. Met zijn persinstallatie Elepress biedt KTK hiervoor de gewenste oplossing.

Acht jaar duurde het getouwtrek tussen Polen, Tsjechië en de Europese Commissie over een partij vermeend afval die Tsjechië terug zou moeten nemen. Het Europese Hof biedt uitsluitsel: er is te weinig aanleiding om Tsjechië te verplichten tot terugname.

Afvalbranden, ze lijken steeds meer aandacht te krijgen. Feit is dat de branden vaak uitbreken bij afvalverwerkers, maar in veel gevallen ligt de oorzaak al eerder in de keten. Het is niet altijd wat je denkt.

Hoewel Van Munster Recyclers inmiddels ook andere afvalstromen - plastic, hout en metaal - inneemt en verhandelt, omvat het overgrote deel van de werkzaamheden het verwerken van papier en karton. Hierbij past ook de fysieke opslag en vernietiging van archiefmateriaal voor klanten van zusterbedrijf Reisswolf Heesch. “Het meeste archief bestaat nog steeds uit papieren dossiers.”

Chris Bruijnes, algemeen directeur Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV), Den Haag

Bij hergebruik van materialen uit accu's verschuift de focus. Waar die eerst lag bij het terugbrengen tot grondstof, wordt nu gekeken naar het innovatief oprekken van de levensduur. Dat geldt vooral voor elektrische aandrijfaccu's die een tweede leven tegemoet gaan. Maar ook voor de traditionele loodzuuraccu zijn er kansen.

Hoe beschermen we de wereld tegen gevaarlijk afval? Vanuit dat idee is dertig jaar geleden een verdrag getekend, de Conventie van Bazel. Sindsdien hebben bijna alle landen zich daaraan gecommitteerd. De uitbreidingen op het verdrag weerspiegelen wereldwijde ontwikkelingen rondom afval. Dat lost niet automatisch de problemen op en botst soms met circulaire initiatieven.

Met de overname van een deel van de inzamelactiviteiten van afvalbedrijf Rotie verstevigt Renewi zijn positie in de inzamelmarkt voor organisch bedrijfsafval en over-datumproducten. De inzameling van deze producten wordt nu door heel Nederland geoptimaliseerd. De volgende stap is organische producten beter verwaarden.

Na een tijdje aan elkaar gesnuffeld te hebben, gaan BWaste, Ferro-Fix, Mic-o-Data, Beek Container Groep en BroNij samen verder als één bedrijf: Waste Vision. Arjen Wittekoek, de afgelopen jaren actief bij AVR, Van Gansewinkel en later Renewi, moet de kar gaan trekken. “Ons potentieel is enorm.”

Een circulair product ontwerpen en produceren is voor veel bedrijven nog niet zo eenvoudig. Als dit ze dan toch lukt, willen ze er zeker van zijn dat het product uiteindelijk ook echt worden hergebruikt of gerecycled. En ze willen kunnen laten zien wat dit in termen van duurzaamheid oplevert. IT-applicaties kunnen hiervoor een oplossing bieden.

Met een last onder dwangsom verplicht de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) de Stichting Afvalfonds Verpakkingen onder andere om binnen drie jaar achthonderd extra glasbakken te plaatsen in Nederland. Zo moet de nationale recyclingnorm voor glazen verpakkingen worden gehaald. Recycling Netwerk is niet onder de indruk. “Extra glasbakken plaatsen is lapwerk.”

Om duurzaamheid transparanter te maken is in een nieuwe Europese leidraad voor de financiële sector een lijst met groene activiteiten opgenomen. Afvalverbranding wordt ook in het voorstel genoemd, maar niet als duurzaam. Integendeel zelfs. Belangenorganisaties Cewep en Fead vrezen voor de gevolgen.

Vanaf oktober 2019 start de gemeente Amsterdam met een proef om in de Negen Straatjes voor een periode van vijf jaar huishoudelijk en bedrijfsafval gezamenlijk te laten ophalen. Onderzoeker Simon de Rijke van Hogeschool van Amsterdam is enthousiast. Vereniging Afvalbedrijven toont zich kritisch, met name over de tijdelijke wetswijziging.

Democratieën lijken af te brokkelen en te wankelen, of het nu de democratie in Nederland is of die van de Europese Unie. De voordelen van de EU herkennen we niet of zien we niet, de nadelen wel. En die worden, als het aan de sceptici ligt, sterk uitvergroot. Maar dankzij een verenigd Europa schiet Kroatië ons te hulp.