'Inzamelnorm ledverlichting niet realistisch'

In 2022 zamelde LightRec in totaal 7,81 kton aan lampen en armaturen in. In 2021 was dat nog 5,94 kton: een flinke stijging dus. Vooral armaturen vonden vaker hun weg naar LightRec: 6,27 kton in 2022, tegenover 4,36 kton in 2021. Wanneer alleen naar de lampen gekeken wordt, nam het totaal ingezamelde volume juist met 4 procent af, van 1,58 naar 1,54 kton. De stichting zamelde 1,28 kton TL-buizen, 197 ton spaarlampen en 59 ton ledlampen in. Dat blijkt uit het online jaarverslag van LightRec over 2022.

Inzamelpercentages

Voor alle soorten verlichting en armaturen geldt een inzameldoelstelling van 65 procent, afgezet tegen de verkoop (Put on Market, of Pom) van drie jaar eerder. Omdat de verkoop van conventionele verlichting afneemt ten faveure van led, oogt het inzamelpercentage van de conventionele lampen spectaculair: 235 procent. "Dat is een goed teken want juist de inzameling van conventionele lampen heeft de meeste impact op het milieu", zegt LightRec daarover. "Het is ook in lijn met de ambitie van LightRec en haar producenten om in Nederland en Europa de inzameling van conventionele lampen zo lang mogelijk door te zetten." In 2021 werd 136 procent ingezameld.

Voor led-verlichting en armaturen is dit een ander verhaal. Van de led-lampen werd maar 2 procent ingezameld, en voor armaturen bedroeg het inzamelpercentage 18 procent (beiden vergelijkbaar met 2021). Zowel led-lampen als armaturen hebben een veel langere levensduur dan drie jaar. "Samen met Open stellen wij ons op het standpunt dat de 65 procent-norm niet realistisch is voor ledverlichting en armaturen, omdat ledlampen en -armaturen een levensduur hebben van twintig jaar of langer – vergelijkbaar met zonnepanelen. En dus tellen ze niet mee in het driejaarlijkse gemiddelde waarop de huidige regeling is gebaseerd", zegt Gied van Hoorn, directeur van LightRec. "Sterker, de huidige 65 procent-doelstelling werkt feitelijk in de hand dat perfect functionerende, superzuinige ledlampen al na drie jaar van de markt worden gehaald om ze mee te laten tellen in het inzamelresultaat. Dat is de omgekeerde wereld." LightRec pleit in haar jaarverslag dan ook voor een alternatieve wettelijke inzamelnorm voor zowel ledlampen als armaturen.

Nieuwe rol

Als inzamel-entiteit is LightRec eind 2022 opgehouden te bestaan. Toen eindigde namelijk de algemeen verbindend verklaring (AVV) voor lampen en is Stichting Open op basis van de algemene AVV verantwoordelijk geworden voor de inzameling en recycling van armaturen en lampen. Als belangenvertegenwoordiger blijft LightRec echter wel bestaan. Ook blijft de stichting de opgebouwde reserves beheren. Die reserves worden gebruikt om de producentenverantwoordelijkheid binnen de lichtsector eerlijk in te vullen en voor de financiering van speciale (inzamel)projecten, bijvoorbeeld op scholen.