Milieubalans: langetermijndoelen worden niet gehaald

Dat staat in de Milieubalans 2009 van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), die gisteren is aangeboden aan minister Cramer van Vrom.Uit de Milieubalans 2009 blijkt dat Nederland kortetermijndoelen voor bodemsanering en afval zal halen. De doelen voor de milieucondities van de natuur in het landelijk gebied worden op deze termijn daarentegen waarschijnlijk niet gehaald, of vragen zelfs fundamentele herziening van het beleid. Dat geldt ook voor de doelen in de stedelijke leefomgeving voor geluid, geur en externe veiligheid.
Vrijwel alle milieudoelen voor 2020 en daarna worden met het huidige vastgestelde en voorgenomen beleid niet gehaald. Dat betekent dat het milieubeleid aanzienlijk moet worden geïntensiveerd om deze langetermijndoelen te realiseren. Door extra stimulering van milieu-innovaties kan realisering van die milieudoelen dichterbij worden gebracht.

Afval
Volgens de balans is het aandeel nuttige toepassing van afval tussen 1985 en nu aanzienlijk toegenomen. Waar in 1985 nog slechts 50% van de totale afvalproductie nuttig werd toegepast, is dit percentage inmiddels toegenomen tot 83%. De doelstelling van het nieuwe Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021 (LAP2) is een toename tot minstens 85% in 2015. De doelgroep Consumenten en de HDO-sector (handel diensten en overheid) hebben nu ongeveer 50% nuttige toepassing. Die blijven dus duidelijk achter bij de doelgroepen Industrie en Bouw die 90% tot meer dan 95% van het geproduceerde afval nuttig toepassen. De doelgroep Consumenten voldoet vooral in de grote steden niet aan de doelstellingen. Slecht 21% van het consumentenafval in grote steden wordt nuttig toegepast terwijl het landelijk gemiddelde iets meer dan 50% bedraagt. LAP2 schrijft een stabilisatie van het huidige niveau voor aan de doelgroepen die al 90% of meer nuttige toepassing halen. Voor Consumenten en de HDO-sector dient het aandeel in 2015 verhoogd te worden tot 60%. Het doel voor nuttige toepassing van afval wordt waarschijnlijk gehaald, concludeert het rapport, hoewel de toename sterk afvlakt en de doelgroepen Consumenten en Handel, diensten en overhead achterblijven bij de andere doelgroepen.
In het LAP2 is ook een doelstelling geformuleerd om het storten van brandbaar afval te reduceren tot 0 Mton in 2012. Als nieuwe verbrandingscapaciteit beschikbaar komt, wordt dit doel waarschijnlijk gehaald.

Verdubbeling hergebruik kunststof  
Het kabinet heeft nieuwe doelstellingen gesteld voor de recycling van kunststofverpakkingen. In 2012 moet 42% van al het kunststof verpakkingsafval worden hergebruikt; in 2010 moet dat 38% zijn. Nu is dat nog 20 procent. Vrom, verpakkingsbedrijven en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben afspraken gemaakt om dit doel te bereiken. Daarbij zijn verantwoordelijkheden vastgelegd en is afgesproken om voortaan kunststof  verpakkingsafval apart in te zamelen, net als papier en glas.
Het is op dit moment niet duidelijk of de gescheiden inzameling snel genoeg van de grond komt en of er voldoende afzetkanalen zijn voor hergebruik van de ingezamelde kunststof. De capaciteit van avi's wordt momenteel uitgebreid. Als er overcapaciteit ontstaat in de afvalverbranding, dan kan verbranden van gescheiden ingezameld kunststof financieel aantrekkelijker worden dan hergebruiken.

Sloopregeling
De sloopregeling leidt niet tot meer schone lucht. De totale afname van vervuilende uitlaatgassen is minder dan een procent, concludeert het PBL. De sloopregeling is een van de maatregelen die het kabinet dit jaar invoerde om de crisis te bestrijden. Minister van Milieu Jacqueline Cramer (PvdA) heeft 65 miljoen euro in kas voor de sloopregeling. Uit de Milieubalans blijkt echter dat de totale verontreinigende uitstoot van personen- en bestelauto's door de sloopregeling op korte termijn met minder dan een procent afneemt. Dit geringe effect wordt deels veroorzaakt door het geringe subsidiebudget: naar schatting kunnen ongeveer tachtigduizend auto's worden gesloopt. In totaal worden jaarlijks twweehonderdduizend auto's gesloopt. Bovendien kan de beperkte milieuwinst niet zomaar worden toegeschreven aan de regeling. De helft van de tachtigduizend auto's zou namelijk ook zonder de regeling zijn gesloopt. Het effect van de regeling op de luchtkwaliteit is op de langere termijn nog kleiner, stelt het planbureau. Het merendeel van de auto's die dankzij de regeling worden gesloopt, zou ook zonder de slooppremie na enkele jaren uit het wagenpark zijn verdwenen.

Milieubalans
De Milieubalans is de bij wet gevraagde rapportage over de toestand en de trends in het milieu, in relatie tot het gevoerde milieubeleid en maatschappelijke ontwikkelingen, die het PBl jaarlijks uitbrengt. Dit jaar is speciaal aandacht besteed aan de gevolgen van de recessie voor het milieu op de korte en op de lange termijn.