Druk van milieuorganisaties op het bedrijfsleven heeft het maatschappelijk verantwoord ondernemen een flinke stap vooruit geholpen.
Dat concludeert onderzoeker Mariëtte van Huijstee in haar promatie aan de Universiteit Utrecht. Milieuorganisaties eisen steeds vaker dat bedrijven producten en productiemethoden mens- en milieuvriendelijker maken. Voor de ‘bestookte’ bedrijven is het contact met deze milieuorganisaties vast onderdeel geworden van maatschappelijk verantwoord ondernemen. De interactie is voor veel bij het publiek bekende multinationals een must geworden, al is het maar om een reputatie veilig te stellen, zo stelt promovenda Mariëtte van Huijstee. Zij onderzocht de interactie tussen niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) en bedrijven. Sommige contacten leiden tot partnerschappen, andere blijven vijandig.
Steeds meer partnerschappen
Het aantal bedrijven en organisaties dat deelneemt aan partnerschappen is
de afgelopen tien jaar sterk toegenomen. Het Wereld Natuur Fonds (WNF)
ontvangt bijvoorbeeld uitnodigingen voor overleg en samenwerking van een
steeds verder uitdijende groep bedrijven. Rabobank heeft de routine om
verschillende ngo’s proactief te betrekken bij de ontwikkeling van
haar beleid om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. De
partnerschappen breiden zich bovendien steeds meer uit naar alle bedrijven
die bij de productie van goederen en diensten betrokken zijn: van begin
tot eind van de keten. Van Huijstee introduceert de term ‘private
verantwoordelijkheidsarrangementen’ voor de steeds meer
gestandaardiseerde samenwerking tussen bedrijven en gematigde
ngo’s.
'Radicalen' houden belangrijke rol
Hoewel milieugroeperingen en bedrijven steeds vaker samenwerken, is het
hoogst onwaarschijnlijk dat de meer radicale NGO’s zoals
Milieudefensie ooit intensief betrokken zullen raken bij deze
coöperatieve arrangementen met conventionele multinationals. Toch
spelen deze radicalere, kritische ngo’s een belangrijke rol. Acties
van de ‘radicalen’ zijn voor bedrijven in veel gevallen de
reden om met de gematigde, op samenwerking georiënteerde ngo’s
te participeren.
Overheid hoort er ook bij
Bedrijven die niet bekend zijn bij consumenten, zijn relatief ongevoelig
voor acties van kritische groeperingen, en ontsnappen daarmee aan de druk
om aan private verantwoordelijkheidsarrangementen deel te nemen. De
onderzoekster benadrukt dat ngo’s en bedrijven de hulp van overheden
nodig hebben om maatschappelijk verantwoord ondernemen breed in het
bedrijfsleven te internaliseren.