Bestuursrechters die vroeg in een procedure met partijen de stand van zaken doorspreken, blijken vaker het geschil definitief op te lossen. Bij grotere projecten, zoals de bouw van een avi, zou voor integrale besluitvorming eens over de oostelijke grens moeten worden gekeken.
Minister Hirsch Ballin van Justitie wil de werkwijze van een regiezitting een meer verplichtend karakter geven. Hij bereidt daartoe een wetsvoorstel voor dat een actievere rol voor de bestuursrechter beoogt. Uit proefprojecten komt namelijk naar voren dat bij de bestuurssectoren van enkele rechtbanken, waarbij de inzet was om binnen drie maanden contact te hebben met de indiener van het beroepschrift, het geschil vaker definitief wordt opgelost. Een regiezitting is daar geschikt voor maar daar maken bestuursrechters (nog) weinig gebruik van. Dit blijkt uit een brief die de bewindsman naar de Tweede Kamer heeft gestuurd en waarin maatregelen staan om procedures te versnellen. Zowel voor grotere projecten, als voor kleinere bestuursrechtelijke geschillen is dat noodzakelijk.
Gemis aan integrale benadering
Bij grotere projecten zorgt een veelvoud aan besluiten voor gemis aan
integrale besluitvorming en gebrek aan inzicht. Deze problematiek staat
centraal in het rapport ‘Versnelling besluitvorming ruimtelijk
domein’. De studie verwijst naar een rapport van prof. Backes c.s.
‘Snellere besluitvorming over complexe projecten vergelijkend
bezien’. Daarin wordt dieper ingegaan op de figuur die in het Duitse
recht bekend staat als het ‘Planfeststellungsbeschluss’ en
daar als zeer succesvol wordt beschouwd. Een Pfb, in juridische zin een
beschikking, vervangt alle publiekrechtelijke goedkeuringen of
toestemmingsvereisten. Er is daarnaast geen enkele toestemming of iets
dergelijks, van welk ander bestuursorgaan dan ook, nog nodig. Bijna alle
grotere infrastructurele maatregelen zoals afvalverbrandingsinstallaties,
vliegvelden, snelwegen, spoorwegen, worden in Duitsland via een Pfb
toegestaan. Om erachter te komen of een dergelijke vorm in Nederland
wenselijk is, zal nader onderzocht moeten worden wat de gunstige
voorwaarden voor een Pfb onderzoek zijn.
Het project 'Versnelling besluitvorming in het ruimtelijk domein' is
gezamenlijk uitgevoerd door de ministers van Justitie, BZK, V&W, Vrom
en LNV. In het eindrapport wordt aan de betrokken ministers een
aantal aanbevelingen gedaan. Voor de uitwerking daarvan zullen de diverse
ministeries hun samenwerking voortzetten in een vervolgproject.
Meer informatie:
Kamerbrief Hirsch Ballin (pdf)
Eindrapport 'Versnelling besluitvorming ruimtelijk domein' (pdf)