Categorie: Regels, toezicht en rechtspraak | Gepubliceerd: 02 juni 2010

Hirsch Ballin wil actieve rol bestuursrechter bevorderen

Bestuursrechters die vroeg in een procedure met partijen de stand van zaken doorspreken, blijken vaker het geschil definitief op te lossen. Bij grotere projecten, zoals de bouw van een avi, zou voor integrale besluitvorming eens over de oostelijke grens moeten worden gekeken.

Minister Hirsch Ballin van Justitie wil de werkwijze van een regiezitting een meer verplichtend karakter geven. Hij bereidt daartoe een wetsvoorstel voor dat een actievere rol voor de bestuursrechter beoogt. Uit proefprojecten komt namelijk naar voren dat bij de bestuurssectoren van enkele rechtbanken, waarbij de inzet was om binnen drie maanden contact te hebben met de indiener van het beroepschrift, het geschil vaker definitief wordt opgelost. Een regiezitting is daar geschikt voor maar daar maken bestuursrechters (nog) weinig gebruik van. Dit blijkt uit een brief die de bewindsman naar de Tweede Kamer heeft gestuurd en waarin maatregelen staan om procedures te versnellen. Zowel voor grotere projecten, als voor kleinere bestuursrechtelijke geschillen is dat noodzakelijk.

Gemis aan integrale benadering
Bij grotere projecten zorgt een veelvoud aan besluiten voor gemis aan integrale besluitvorming en gebrek aan inzicht. Deze problematiek staat centraal in het rapport ‘Versnelling besluitvorming ruimtelijk domein’. De studie verwijst naar een rapport van prof. Backes c.s. ‘Snellere besluitvorming over complexe projecten vergelijkend bezien’. Daarin wordt dieper ingegaan op de figuur die in het Duitse recht bekend staat als het ‘Planfeststellungsbeschluss’ en daar als zeer succesvol wordt beschouwd. Een Pfb, in juridische zin een beschikking, vervangt alle publiekrechtelijke goedkeuringen of toestemmingsvereisten. Er is daarnaast geen enkele toestemming of iets dergelijks, van welk ander bestuursorgaan dan ook, nog nodig. Bijna alle grotere infrastructurele maatregelen zoals afvalverbrandingsinstallaties, vliegvelden, snelwegen, spoorwegen, worden in Duitsland via een Pfb toegestaan. Om erachter te komen of een dergelijke vorm in Nederland wenselijk is, zal nader onderzocht moeten worden wat de gunstige voorwaarden voor een Pfb onderzoek zijn.
Het project 'Versnelling besluitvorming in het ruimtelijk domein' is gezamenlijk uitgevoerd door de ministers van Justitie, BZK, V&W, Vrom en  LNV. In het eindrapport wordt aan de betrokken ministers een aantal aanbevelingen gedaan. Voor de uitwerking daarvan zullen de diverse ministeries hun samenwerking voortzetten in een vervolgproject.

Meer informatie:
Kamerbrief Hirsch Ballin (pdf)
Eindrapport 'Versnelling besluitvorming ruimtelijk domein' (pdf)