Renewi CEO: “Importheffing uiteindelijk impuls voor recycling”

De CEO van Renewi geeft het ruiterlijk toe: toen de Nederlandse regering de importheffing op buitenlands brandbaar afval afgelopen jaar aankondigde, sprong hij niet direct een gat in de lucht. Renewi verbrandt weliswaar niet zelf afval in Nederland, maar stuurde tot voor kort wel afval uit Londen naar Nederland toe om het hier te laten verbranden. De maatregel ging Renewi dus geld kosten. Ofwel doordat het bedrijf belasting moest gaan betalen over het afval dat ze exporteerde, ofwel doordat ze een alternatieve oplossing voor het afval moest zoeken.

“We zijn inmiddels grotendeels gestopt met het exporteren van RDF uit Oost-Londen dat we in Nederland lieten verbranden”, vertelt De Bont. “We halen nu met een sorteerslag plastic uit dit afval en dat recyclen we. Voor de verwerking van het residu vonden we eigenlijk relatief gemakkelijk verbranders in het VK zelf die capaciteit over hadden. Ook gaat er een deel naar de spotmarkt. Al met al zijn we aan de verwerking van het afval meer geld kwijt dan voorheen. Maar we betalen zeker geen gekke prijzen. De importheffing heeft ons gestimuleerd nog meer afval te recyclen. Dat is uiteindelijk waar wij als bedrijf ook naar toe willen. Van de 15 Mton afval die bij ons binnenkomt recyclen we zo’n 70 procent, maar dat percentage moet natuurlijk steeds verder omhoog.”

Storten

Al snel nadat de Nederlandse regering in het kader van het Urgenda-vonnis aankondigde een importheffing op buitenlands afval in te voeren, waarschuwde de Vereniging Afvalbedrijven dat de importheffing, bedoeld om de uitstoot van CO2 in Nederland terug te brengen, juist zou zorgen voor extra uitstoot. Met name Brits afval zou door de heffing in eigen geland gestort worden. Daarbij komt methaan vrij, wat beduidend schadelijker is dan CO2 (1 ton methaan staat gelijk aan 25 ton CO2). Voor Renewi was afval storten echter helemaal geen optie.

“Afspraken in ons contract met de East London Waste Authority maken dat het voor ons helemaal geen optie was afval te gaan storten”, legt De Bont uit. “Ik weet dat als gevolg van de importheffing in het graafschap Essex afval dat voorheen werd verbrand in Nederland nu in Engeland wordt gestort. Biffa heeft zelf stortplaatsen, wat die doen daar heb ik geen zicht op. Maar het zou heel goed kunnen dat er van het doemscenario waarin er massaal afval gestort wordt als gevolg van de invoering van de importheffing weinig terecht komt. Het is echter nog wachten op officiële cijfers hierover.”

Effecten in Nederland

De Bont denkt dat de ontwrichtende werking van de importheffing op de Nederlandse afvalmarkt voorlopig ook wel meevalt. “De Nederlandse overheid had de importheffing eerder mogen aankondigen zodat afvalverbranders zich er beter op hadden kunnen instellen”, stelt hij. “Maar na alle problemen bij AEB [vorig lag een deel van de verbrandingsovens noodgedwongen stil, red.] liggen de buffers in Nederland op het moment nog vol met afval. Nu door de importheffing veel Brits afval niet meer deze kant op komt, is er nu eindelijk ruimte om al dat afval weg te werken. Daarnaast denk ik dat het voor de hele branche goed is als er wat reservecapaciteit is. Daarmee kan stabiliteit geboden worden en kunnen eventuele problemen bij bepaalde ovens makkelijker worden opgevangen. Als iedereen helemaal vol zit en er gebeurt iets, zitten we direct in de problemen; de crisis bij AEB was daarvan natuurlijk een voorbeeld. Hoewel we ook toen nog net in staat waren om onze klanten te blijven bedienen, heeft dat een enorme inspanning gevergd en veel geld gekost. Dat moeten we als branche zien te voorkomen.”

Op de langere termijn verwacht De Bont wel een consolidatie in de verbrandingsmarkt. Het aanbod aan afval zal de komende tijd afnemen. Tegelijkertijd zullen afvalverbranders moeten gaan investeren in CO2-afvang, meent hij. “De kleinere verbranders zullen dan verdwijnen. Daar zitten echter partijen bij met ovens van zomaar 35 jaar oud. En die moeten er eigenlijk op een dag toch uit, net als de kolencentrales. Dat we alle verbrandingscapaciteit in Nederland in stand moeten houden omdat er in Europa een tekort aan capaciteit zal ontstaan, vind ik niet. We moeten hier niet afval willen verbranden uit bijvoorbeeld Oost-Europa. Dan maak je ook veel te veel transportkilometers met alle gevolgen van dien.”

Aanzuigende werking

De Bont gelooft niet dat de verbrandingstarieven in Nederland spectaculair zullen gaan dalen door het wegvallen van met name Britse afval. “In 2012/2013 gingen de prijzen al eens hard onderuit”, zegt hij. “Volgens mij is daar van geleerd. Uiteindelijk kan je niet over een langere periode afval onder kostprijs verbranden. Om duurzaam te kunnen blijven draaien, moet je een goede poortprijs vragen. Ook omdat er de komende jaren investeringen nodig zijn. Ik denk ook niet dat lage tarieven een aanzuigende werking krijgen op afval dat nu nog wordt gerecycled.”

De CEO ziet de importheffing niet teruggedraaid worden, ondanks de lobby van afvalverbranders in Den Haag. “Het is niet logisch om afval uit het buitenland vrij te gaan stellen van een afvalstoffenbelasting die wel betaald moet worden over afval uit eigen land”, zegt De Bont. “Nu de importheffing er is, denk ik ook dat deze gehandhaafd blijft.” Druk gaat hij zich er niet over maken. “Het is een gepasseerd station. Renewi focust zich nu op zoveel mogelijk afval recyclen.”