ChristenUnie: leren genieten van genoeg
Om verantwoord om te gaan met de grondstoffen die de aarde biedt, moeten we leren genieten van genoeg, vindt de ChristenUnie. Een circulaire economie biedt uitkomst, maar valt of staat met een betrokken overheid die deze aanjaagt, en bedrijven die hun nek durven uit te steken.
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart vroeg AfvalOnline aan politieke partijen uit de doeken te doen wat zij de komende jaren noodzakelijk vinden op het gebied van afval en de circulaire economie. Vandaag de bijdrage van Carla Dik-Faber van de ChristenUnie.
Als iedere wereldbewoner zo zou leven zoals wij, dan hebben we begin mei alle grondstoffen gebruikt die de aarde in een jaar kan voortbrengen. Al die grondstoffen gebruiken we in industriële processen om producten te maken die we nodig hebben (of denken nodig te hebben). Daarbij komen CO2 en vervuiling vrij en het levert uiteindelijk een boel afval op als we onze spullen weer afdanken. Onze manier van consumeren, werken en leven maakt de schepping stuk. De vraag is of al die consumptiedrift ons welzijn dient. Niet echt. We leven veelal langs elkaar heen in een like-cultuur van Facebook, Instagram en Twitter. Veel mensen kunnen het tempo van onze prestatiemaatschappij niet bijbenen en kampen met stressverschijnselen. Meer dan de helft van de Nederlanders is te dik. De wachtlijsten in de GGZ zijn nog nooit zo lang geweest. Onze manier van leven gaat óók ten koste van onszelf.
Scherpe, concrete doelstellingen
Crises – corona, klimaat, biodiversiteit, stikstof – komen niet uit de lucht vallen en hebben ten diepste iets gemeen: ze ontstaan in een wereld van grenzeloosheid. We willen alles, we willen het nu, en we willen het allemaal tegelijk. We overvragen de draagkracht van de aarde, met alle risico’s van dien. Verantwoord omgaan met grondstoffen die de aarde biedt, betekent voor de ChristenUnie dat we leren genieten van genoeg. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Toch beseffen we allemaal dat de voorraad grondstoffen die de aarde kan leveren, eindig is. Het lineaire model van steeds weer nieuwe materialen gebruiken en oude materialen als afval afdanken, is niet houdbaar en niet rechtvaardig. Daarom willen we toewerken naar een circulaire economie, waarin minder materialen worden gebruikt en gebruikte materialen door hergebruik en recycling een nieuwe, hoogwaardige toepassing krijgen. De huidige doelstellingen voor vermindering van primair materiaalgebruik geven te weinig houvast. Wat ons betreft komen er daarom scherpe, concrete doelstellingen voor de circulaire economie voor verschillende sectoren en materiaalsoorten.
Reparatie-infrastructuur
Wie denkt aan de circulaire economie, denkt aan de trits reduce-reuse-recycle. Helaas wordt repair maar al te vaak overgeslagen. De ChristenUnie zet zich in voor een reparatie-infrastructuur in ons land, bijvoorbeeld via de Repair Café’s. We willen dat reparatie voor iedereen toegankelijk is en dat producenten hier in het ontwerp van hun product rekening mee houden. Ook moeten zij reserve-onderdelen en reparatiehandleidingen beschikbaar stellen aan iedereen die dat wil. We willen het repareren van onder meer kleding en consumentenelektronica stimuleren door een laag btw-tarief op reparatie. Ook voor aankopen in kringloopwinkels geldt wat ons betreft het lage btw-tarief. We willen dat er een fonds komt voor doorbraaktechnologieën naar de circulaire economie. Daarmee ondersteunen we bedrijven die verantwoordelijkheid nemen voor hergebruik of hoogwaardige verwerking van gebruikte consumptiegoederen zoals textiel, elektronica en meubels. Ook een materialenpaspoort voor de bouw en infrasector moet voor meer circulair gebruik van materialen zorgen.
Verbod op wegwerpplastic en niet-recyclebare goederen
Jarenlang heeft de ChristenUnie zich ingezet voor uitbreiding van statiegeld en we zijn blij dat dit er nu eindelijk komt. De ChristenUnie is echter nog niet klaar: in ons verkiezingsprogramma liggen plannen voor een verbod op wegwerpplastic, plastic dat we dagelijks gebruiken en binnen 20 minuten weer wordt weggegooid. Op die manier kunnen we voorkomen dat er plastic afval verdwijnt op stranden en in zeeën, of op straat terecht komt en zo onze buurten en wijken vervuilt. Ook is de ChristenUnie voorstander van statiegeld op kleine glazen flesjes en pleiten we voor een verbod op niet of slecht recyclebare goederen. De overheid kan de circulaire economie op weg helpen door voor het gebruik van materialen in verschillende productsoorten (denk aan pet of kledingmaterialen) verplichte percentages recyclaat vast te stellen. Uiteraard geeft de overheid als launching customer het goede voorbeeld. Omdat er voorlopig waarschijnlijk nog niet-recyclebare afvalstromen zijn, willen we bij de verbranding maximale energieterugwinning, recycling van de overblijvende metalen en mineralen, en waar mogelijk CO2-afvang en hergebruik.
De circulaire economie valt of staat met een overheid die de circulaire economie aanjaagt en met bedrijven die hun nek uitsteken, innovatief zijn en op zoek gaan naar nieuwe verdienmodellen. Op die manier kan onze economie bloeien binnen de grenzen van de ons gegeven aarde.
