Een circulaire economie komt alleen dichterbij als Den Haag en Brussel de regie nemen over huishoudelijk afval- en grondstoffenketens. Afwachten of de markt zelf haar verantwoordelijkheid neemt is wat de NVRD betreft een gepasseerd station.
Dat schrijft de branchevereniging van publieke en gemeentelijke afvalbedrijven, hun gemeentelijke aandeelhouders en opdrachtgevers in een brief aan de onderhandelaars voor een nieuw kabinet. Volgens de NVRD is de eigen schakel – de middelste in de keten – de enige die min of meer in wet- en regelgeving is vastgesteld en waar veel gegevens over bekend zijn. De overige schakels van de keten kennen een grote afhankelijkheid van (internationale) producenten en consumenten. Alleen als alle schakels in de keten radicale stappen zetten, komt een circulaire economie dichterbij, meent de vereniging.
De NVRD roept het kabinet op de regie te nemen om tot een echte ketenaanpak te komen. In dat kader doet ze zeven aanbevelingen:
1. Ontwerp circulaire minimumstandaarden voor producten en verpakkingen die nieuw op de markt komen. Een circulaire economie begint ermee dat nieuwe producten minimaal volledig te recyclen zijn, anders is het dweilen met de kraan open. Hiervoor zijn Europese minimum-standaarden nodig. Nederland is een Europa een koploper, die positie kan benut worden door ook hierin het voortouw te nemen.
2. Zorg voor minder grondstoffengebruik bij ontwerp, productie en distributie van producten en verpakkingen. Een vermindering van verpakkingen kan bijvoorbeeld door navullen als optie in supermarkten te stimuleren. Bij het ontwerp van producten dient toekomstige reparatie te worden meegewogen.
3. Stimuleer reparatie en hergebruik. Dit kan door onder meer Circulaire Ambachtscentra en een echte uitvoering van het recht op reparatie.
4. Zet naast meer grondstoffen scheiden ook in op de kwaliteit van gescheiden grondstoffenstromen. Dit kan door in alle stappen van de grondstofketens (van ontwerp tot recycling) de zuiverheid en zo hoogwaardig mogelijke recyclebaarheid als randvoorwaarden mee te nemen.
5. Voorkom het verbranden van recyclebare stromen.
6. Beloon het gebruik van hergebruikt materiaal en recyclaat. Wet- en regelgeving dient waar mogelijk recyclaat in verpakkingsmateriaal en producten ook actiever en beter te stimuleren en faciliteren.
7. Recyclingcijfers moeten eenduidig, verifieerbaar en vergelijkbaar zijn zodat de juiste informatie gerapporteerd en gecommuniceerd wordt.
Bij punt 5, ‘voorkom het verbranden van recyclebare stromen’, geeft de NVRD in haar brief geen nadere toelichting. Uit een verkenning naar het voorkomen van verbranding van recyclebare materialen van Royal Haskoning DHV, bleek onlangs echter dat de hoeveelheid restafval in Nederland met verschillende maatregelen verminderd kan worden met 1,9 tot 2,5 Mton. Momenteel wordt jaarlijks zo'n 5,8 Mton restafval verbrand in Nederland (gebaseerd op cijfers uit 2018).