De EU en veel afzonderlijke lidstaten zijn erin geslaagd om de afvalproductie en economische groei te ontkoppelen. Het verminderen van de afvalproductie - zoals textielafval - in een groeiende economie lukt echter nog niet.
Tussen 2014 en 2018 is de afvalproductie in heel Europa met 5,2 procent gestegen, terwijl het bruto binnenlands product (bbp) in de EU met 14,8 procent is toegenomen. Uit deze cijfers blijkt dat de EU als geheel en veel afzonderlijke EU-lidstaten de productie van afval en economische groei hebben weten te ontkoppelen. De meeste EU-lidstaten hebben met hun nationale afvalpreventieprogramma’s er echter nog onvoldoende voor gezorgen dat hun hoeveelheid geproduceerd afval verminderde. Dit komt naar voren in het rapport ‘Progress towards preventing waste in Europe – the case of textile waste prevention’ van het Europees milieuagentschap (EEA).
Volgens het agentschap moet er nog veel worden gedaan om ervoor te zorgen dat afval bij een groeiende economie in reële termen afneemt. Het vaststellen van concrete doelstellingen, een sterke drijvende kracht in het beleid, kan helpen om het preventiebeleid op nationaal en EU-niveau te consolideren. Een ideaal afvalpreventieprogramma is volgens het EEA een programma met zowel kwalitatieve als kwantitatieve doelen. Dit wordt inmiddels door veel EU-lidstaten in de praktijk gebracht. Het agentschap verwacht dat deze insteek de komende jaren meetbare resultaten gaat opleveren.
Het EEA zoomt in haar rapport in op textielafval, dat volgens het agentschap veel baat heeft bij afvalpreventiemaatregelen. Gemiddeld genereert een Europeaan ongeveer 11 kilo textielafval per jaar, waarvan een derde apart wordt gerecycled. Het voorkomen van textielafval heeft echter een groot potentieel, vooral door ecodesign en hergebruik. Om dit te vereenvoudigen, moet de nadruk worden gelegd op productontwerp om duurzame en langer bruikbare materialen te gebruiken en steun worden gegeven aan reparatie (in de vorm van belastingvoordelen) en hergebruik (door regelgeving).
Geen van de huidige nationale afvalpreventieprogramma’s bevat doelstellingen om textielafval te voorkomen. Hergebruikdoelstellingen zijn er wel: Nederland wil in 2025 10 procent van het ingezamelde textiel hergebruiken, oplopend tot 15 procent in 2030. Textielafval wordt echter vaak samen met de algemene doelstellingen voor huishoudelijk restafval genoemd, zoals in Frankrijk, of met betrekking tot afvalproducten die in de toekomst gescheiden zouden moeten worden ingezameld. Het ontbreken van concrete doelen is een rem op alle inspanningen om textielafval te voorkomen, aldus het EEA.