Negen punten voor gemeentelijke verkiezingsprogramma's

De verkiezingen naderen. Niet alleen die voor de Tweede Kamer, maar ook die voor de gemeenteraden. Op 18 maart 2026 staan deze gepland en de lokale politieke partijen zouden nu al kunnen gaan nadenken over wat er voor de komende vier jaar (en liefst langer) van belang is voor hun gemeente, als ze natuurlijk niet afgeleid worden door de landelijke verkiezingen. De Nederlandse Vereniging Circulaire Economie (NVCE) heeft voor lokale partijen een negenpuntenplan opgesteld om de circulaire economie te ondersteunen. Opvallend aan het document is dat de vereniging het onderwerp erg breed trekt. Het biedt volgens de initiatiefnemers oplossingen voor enkele van de grootste lokale uitdagingen: woningnood, werkgelegenheid, betaalbaarheid en klimaatverandering.

In het document 'Circulaire Economie als Motor voor Lokale Gemeentelijke Opgaven' wordt een pleidooi gehouden om circulaire principes een prominente plek te geven in verkiezingsprogramma’s. “Slimmer gebruik van wat we al hebben is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de portemonnee van inwoners en de slagkracht van gemeenten,” luidt het uitgangspunt.

Minder afval, meer banen

Een van de speerpunten is afvalreductie. Gemeenten kunnen volgens het manifest fors besparen op afvalverwerking door in te zetten op preventie, hergebruik en slimme inzamelsystemen zoals diftar. Maar circulair beleid biedt ook economische kansen. Lokale initiatieven zoals buurtwerkplaatsen, sociale ondernemingen en reparatiepunten kunnen bijdragen aan nieuwe, laagdrempelige banen. Vooral mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen hiervan profiteren, stelt het document.

Circulair bouwen tegen woningtekort

Een ander urgent thema is het woningtekort. De circulaire visie benadrukt hergebruik van leegstaande panden, woningdelen en herbestemming als alternatieven voor kostbare nieuwbouw. Waar wel gebouwd moet worden, moet dat volgens circulaire uitgangspunten: met biobased materialen zoals hout, hennep of vlas, en losmaakbare constructies die later opnieuw te gebruiken zijn. Prefab bouwmethodes, waarbij woningen grotendeels in fabrieken worden geproduceerd, kunnen bouwtijd verkorten en milieu-impact verlagen. 

Bedrijven van de toekomst

Naast woningen en afval richt het manifest zich ook op bedrijventerreinen. Gemeenten worden opgeroepen om te investeren in sectoren als watertechnologie, groene chemie en circulaire plastics. Zo ontstaat een “gezonde gemeente met gezonde inwoners.” Daarnaast wordt gepleit voor bedrijventerreinen die samenwerken op het gebied van energie, materiaalstromen en biodiversiteit.

Negen actiepunten, nu nog de invulling

"Zet de circulaire economie daarom op de kaart, met deze negen heldere punten voor uw programma" is inderdaad een mooie instap voor een verkiezingsprogramma. Maar omdat het daarbij blijft is het niet meer dan een handvat. De verkiezingscommissie zal toch met concretere zaken moeten komen die aan de punten invulling geven. En dan wordt het natuurlijk een stuk ingewikkelder.