SP wil de afvalindustrie terug in publieke handen

De Socialistische Partij (SP) wil bouwen aan een economie die zuinig en slim omgaat met grondstoffen, zodat Nederland sterk en onafhankelijk wordt. De partij wil door hergebruik, reparatie en recycling verspilling “verleden tijd” maken en een toekomst creëren waarin iedereen profiteert van een eerlijke, duurzame en circulaire economie. Dat staat in het conceptverkiezingsprogramma van de partij. Op het congres op 13 september stelt de partij het verkiezingsprogramma vast.

Maatschappelijk taak

Eén van de plannen van SP is om de afvalinzameling en -verwerking weer onder te brengen bij de publieke sector. SP ziet afvalinzameling en -verwerking als een maatschappelijke taak, die wat de partij betreft niet overgelaten kan worden aan de markt. Er zijn door privatisering te veel negatieve financiële prikkels voor bedrijven om winst boven hun maatschappelijke taken te stellen, met veel negatieve gevolgen van dien, meent SP.

Ook wordt afvaldumping en het lozen van vervuild afval worden “keihard aangepakt”, belooft de SP. De vervuiler moet betalen, niet de samenleving. Verder wil SP stoppen met houtgestookte biomassacentrales, omdat die volgens de partij zorgen voor vieze lucht, gezondheidsschade bij omwonenden en extra CO2-uitstoot. Biobrandstoffen uit “écht afval” kunnen hooguit tijdelijk een alternatief zijn, en alleen als ze geen luchtvervuiling veroorzaken. Wat er met “echt afval” bedoeld wordt, blijft een vraag.

Recht op reparatie

Omdat SP wil stoppen met de wegwerpeconomie, wil de partij hergebruik stimuleren en heffingen invoeren op vervuiling. Recyclen moet de norm worden, net als schonere technologieën en alternatieve energiedragers zoals waterstof. Er moet een recht op reparatie komen, zodat fabrikanten verplicht worden reserveonderdelen en reparatie-instructies beschikbaar te stellen. Ook moeten lokale reparatiewerkplaatsen en initiatieven zoals repaircafés steun krijgen. Verder moeten overbodige verpakkingen verboden worden en plastic verpakkingen drastisch worden verminderd. Het statiegeld wordt uitgebreid om hergebruik te stimuleren. Of de SP met dat uitbreiden bedoelt dat het statiegeldbedrag omhoog gaat, of van toepassing is op meerdere producten, of allebei, is onduidelijk. Ook moeten er strengere kwaliteitseisen komen voor kleding, om fast fashion aan te pakken. Kleding moet langer meegaan en minder snel weggegooid worden, vindt de SP.

Europees

De SP vindt een Europese samenwerking nodig voor de circulaire transitie. Als “laaggelegen delta en eindpunt van veel Europese rivieren” heeft Nederland belang bij strenge afspraken met buurlanden, vindt de partij. Ook ziet SP graag Europese regels om producten reparatievriendelijk en duurzaam maken. Het recht-op-reparatie moet in alle lidstaten ingevoerd worden, zodat EU-landen niet tegen elkaar uitgespeeld kunnen worden.