Luierberg neemt toe, wachttijd op UPV ook

Acht procent van het Nederlandse restafval bestaat uit luiers en incontinentiemateriaal (hierna: luiers). In totaal gaat het om 400 kton. Hiervan wordt slechts 15 kton gerecycled. De overige 385 kton belandt in de verbrandingsoven. Dat kost inwoners geld (in de vorm van een hogere afvalstoffenheffing) en betekent ook dat er grondstoffen verloren gaan, zoals groen gas, plastics, cellulose en absorberende polymeren. In juli 2022 kondigde toenmalig staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) aan te werken aan uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor luiers. Begin 2025 publiceerde IenW het conceptbesluit voor de luier-UPV en startte het hierover een consultatie. Inmiddels zijn we anderhalf jaar verder, maar het is nog steeds wachten op een definitief besluit en duidelijk invoeringstraject. En dat terwijl het probleem alleen maar groeit: kinderen worden gemiddeld later zindelijk en gebruiken daarom steeds meer luiers. Brancheverenigingen NVRD en de Vereniging Afvalbedrijven doen daarom samen met een aantal gemeenten, inzamelaars en verwerkers een oproep om snel duidelijkheid te geven over de invoering van de luier-UPV. Dat doen zij in aanloop naar het commissiedebat Circulaire Economie dat komende woensdag (1 juli) plaatsvindt. 

Volgens de ondertekenende partijen staat de afvalsector klaar om te investeren in innovatie, pilots en nieuwe verwerkingsmethoden om de luierberg te recyclen. Bijna een derde van de Nederlandse gemeenten zet inmiddels stappen om luiers gescheiden in te zamelen. Maar dat heeft weinig nut als het luierafval vervolgens alsnog in de verbrandingsoven belandt. 

De luier-UPV is nodig om deze impasse te doorbreken, want luierrecycling komt niet vanzelf van de grond. Hiervoor zijn duidelijke keuzes van de Rijksoverheid noodzakelijk. “Producenten moeten verantwoordelijkheid nemen voor de afvalfase van hun producten, zodat recyclingcapaciteit kan groeien en gescheiden inzameling voor gemeenten wél een logische en haalbare stap wordt”, schrijft de NVRD. Producentenverantwoordelijkheid creëert de prikkel die nodig is om te investeren in innovatieve recyclingtechnologieën en een robuuste keteninfrastructuur. UPV is volgens de ondertekenaars de ontbrekende schakel richting opschaling van luierrecycling. Ook valt er met luierrecycling een aanzienlijke klimaatwinst te behalen. Uit eerder onderzoek blijkt dat per ton gerecyclede luiers 889 kilo CO2-emissies vermeden wordt ten opzichte van verbranding.

Naast de NVRD en de VA hebben ook de gemeenten Den Haag, Rotterdam, Utrecht en de Metropoolregio Amsterdam hun krabbel onder de oproep gezet. Dit geldt ook voor Meerlanden, AEB, Midwaste, Renewi, Rd4, HVC, Repaid, PreZero en Diaper Recycling Europe.