Zwerfafval leidt tot meer regelovertredingen

Dat blijkt uit onderzoek van psycholoog Kees Keizer, die op 14 oktober aan de Rijksuniversiteit Groningen op dit onderwerp promoveert. De psycholoog hield een serie experimenten in de openbare ruimte. Hieruit bleek dat het zien van normovertreding of sporen daarvan anderen aanzet tot ander normovertredend gedrag. Zo verdubbelde het aantal mensen dat een envelop met geld stal als er graffiti of rommel in de omgeving was. Omgekeerd werkt het echter ook: bij positieve observaties gaan mensen ook positiever gedrag vertonen. Zo bleken mensen meer bereid om iemand te helpen die zijn of haar boodschappen had laten vallen, als zij daarvoor een straatveger aan het werk hadden gezien.

Beleid
In beleid en campagnes wordt vaak door middel van het tonen van het negatieve gedrag, verbodsborden of strenge sacties, geprobeerd mensen te verleiden tot beter gedrag. Denk bijvoorbeeld aan de televisiereclames van Sire. Volgens Keizer werkt dit averechts: "Wat je moet laten zien is mensen die het gewenste gedrag vertonen."