Tweede Kamer ontvangt 'Operation Overload' rapport
De Plastic Soup Surfer en Zwerfinator overhandigen deze week hun 'Operation Overload' rapport aan de Tweede Kamer, net op tijd voor het commissiedebat Circulaire Economie.
Bij de publicatie van het rapport afgelopen december kondigden Merijn Tinga (Plastic Soup Surfer) en Dirk Groot (Zwerfinator) aan dit in januari te overhandigen aan diverse Kamerleden. Dat deze overhandiging is verhuisd naar morgen (18 april), komt vanwege het commissiedebat Circulaire Economie dat komende donderdag (20 april) plaatsvindt. Nu “zijn we vers en worden er hopelijk spijkers met koppen geslagen”, antwoordt Tinga op vragen van AfvalOnline. Ook verwachten Tinga en Groot dat de Tweede Kamer een motie zal aannemen dat onderzoek laat beginnen naar factoren die het zwerfafvalrisico van afhaalverpakkingen bepalen, en deze factoren vervolgens gebruiken voor een beloningssysteem. Concreet betekent dit voor de activisten dat het zwerfafvalrisico moet worden meegenomen in de tariefdifferentiatie voor verpakkingen. Tarieven voor de inzameling en recycling van verpakkingen zouden dan niet alleen meer gebaseerd zijn op recyclebaarheid, maar ook op basis van hoe groot het risico is dat ze in het zwerfafval belanden.
Ondanks de uitgestelde overhandiging aan de Tweede Kamer hebben Tinga en Groot sinds afgelopen december al wel over het rapport gesproken met Kamerleden en met het Afvalfonds Verpakkingen en de Federatie Nederlandse Rubber- en Kunststofindustrie (NRK). Veel details hierover kan Tinga niet delen, behalve dat de integratie van zwerfafvalrisico in tariefdifferentiatie als een “interessante gedachte werd ervaren.”
Operation Overload
In het rapport doen Tinga en Groot concrete aanbevelingen over hoe het belonen van verpakkingen met een lager ‘zwerfafvalrisico’ kan worden ingevoegd in bestaand beleid. Deze aanbevelingen zijn gebaseerd op onderzoek dat Tinga en Groot vorig jaar uitvoerden. Op basis van een kleine 2.000 foto’s van overvolle openbare afvalbakken blijkt volgens de influencers dat afvalbakken de groeiende stroom van verpakkingsafval van afhaalverpakkingen niet meer aan kunnen. Het plaatsen van grotere afvalbakken en meer frequente lediging leidt tot hogere kosten voor de gemeente, en is dus geen ideale oplossing. In plaats hiervan roepen Tinga en Groot op om het probleem bij de bron aan te pakken. Dit start bij het ontwerp van verpakkingen.
Ontwerp
Aan de hand van de zogeheten afdankmatrix die Groot en Tinga voor het rapport hebben samengesteld, is in te schatten hoe groot het risico is dat een verpakking in zwerfafval verandert. Deze matrix brengt de actieradius (hoe ver een verpakking tijdens consumptie wordt getransporteerd) en de afdankurgentie (hoe graag iemand van een verpakking af wil na consumptie) van een aantal veelvoorkomende afhaalverpakkingen in kaart. Tinga en Groot roepen het bedrijfsleven, politiek en studenten en onderzoekers op om deze matrix verder uit te werken en te verankeren in ontwerpmethodes en levenscyclusanalyses.
Statiegeld
Om afdankurgentie te beperken, zou volgens Tinga en Groot ook op zoveel mogelijk afhaalverpakkingen statiegeld moeten worden ingevoerd. Dankzij statiegeld verliest een verpakking namelijk niet meteen al zijn waarde na consumptie, waardoor deze minder snel in een afvalbak of in het milieu zal belanden.
