VA oppert concrete maatregelen voor circulaire plastics

“Zonder stevige beleidsinterventies dreigt Nederland zijn koploperspositie én de mogelijkheid om Europese verplichtingen zoals de PPWR en de 2030-doelstellingen te halen, te verliezen.” Dat schrijft Vereniging Afvalbedrijven (VA) over de mogelijke gevolgen van de problemen in de Nederlandse plasticrecyclingketen. Ze opperen in hun notitie Circulaire Plastics concrete mogelijkheden voor de korte, middellange en lange termijn, die het tij kunnen keren.

Korte termijn

Op de korte termijn (tot circa 2030) moet de focus liggen op het stimuleren van de vraag naar circulaire plastics door middel van prikkels en financiële steun voor de circulaire industrie, het creëren van een Europees gelijk speelveld en het wegnemen van blokkades. Voor het bevorderen van de markt- en vraagcreatie denkt VA aan de uitbreiding van tariefdifferentiatie binnen de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Zoals grotere kortingen in de afvalbeheerbijdrage voor de inzet van recyclaat en de recycleerbaarheid van een verpakking.

Middellange termijn

De maatregelen op middellange termijn (periode tot 2035) moeten wat de VA gericht zijn op het verankeren van circulaire strategieën in wet- en regelgeving, het behalen van de doelstellingen voor 2030 en het verder opschalen van technologie. Dit kan bijvoorbeeld door het uitbreiden van UPV-regelingen naar andere kunststofhoudende afvalstromen en het verhogen van de recyclingdoelstellingen van de UPV’s. En onder meer het implementeren en handhaven van de EU-Verordening voor Verpakkingen en Verpakkingsafval moet bijdragen aan een gelijk speelveld in Europa.

Lange termijn

Op de lange termijn (tot 2050) waarbij het doel is dat plastic producten- en verpakkingen zo min mogelijk worden gemaakt van primaire fossiele grondstoffen, zijn fundamentele systeemveranderingen vereist, stelt de VA. Hiervoor moet een samenhangende en logische set van nationale en internationale doelen en instrumenten worden ontwikkeld. Ook is er sturing nodig op veranderingen in leefstijl om de vraag naar (plastic) verpakkingen en producten te verlagen.

Ketentafel

Maar de transitie is complex en raakt meerdere ministeries, bestuurslagen en private partijen. Daardoor groeit binnen industrie, recyclers, sorteerders en merkeigenaren de wens om tot een sterker en consistenter governance-model te komen, schrijft de VA. Hierbij denkt de vereniging aan een ketentafel met een stevig inhoudelijk mandaat. Dat mandaat moet zich richten op gezamenlijke resultaatsverplichtingen, snellere besluitvorming, structurele monitoring en koppeling met wet- en regelgeving. Op die manier fungeert de ketentafel als het centrale platform voor sturing, afstemming en gezamenlijke investeringsagenda’s.

Maar, stelt de VA, eerst moet er een oplossing komen die ertoe leidt dat extra heffingen van 567 miljoen euro per jaar buiten de recycling- en afvalketen worden gelegd. Pas daarna kan een ketentafel effectief zijn. Voorlopig blijft het nog onzeker, want het kabinet heeft meer tijd nodig om te beslissen over het beprijzingspakket voor afvalverbranding. Pas met Prinsjesdag zal het laten weten wat het doet met de alternatieve voorstellen van de Werkgroep Afvalsector.