Grote afvalbedrijven wijzen klanten op stijgende kosten

Nu het jaar op zijn eind loopt, nemen afvalbedrijven hun klanten mee in de belangrijkste marktontwikkelingen voor 2026. Renewi wijst hen erop dat de afvalstoffenbelasting op het verbranden en storten van afval komend jaar met ongeveer 1,15 euro stijgt, maar waarschuwt ook alvast dat er voor 2028 een tarief van 90,21 euro per ton wordt verwacht, dat in 2035 stijgt naar 113,81 ton per euro. Volgend jaar moet er bovendien rekening worden gehouden met een CO2-heffing voor het verbranden van restafval van 6,50 euro per ton en voor het verwerken van gevaarlijk afval van 8,50 euro per ton. Een goed moment om te investeren in het voorkomen en beter scheiden van afval dus.

Renewi benoemt ook dat het Circulair Materialenplan in 2026 in werking treedt. Dit plan stelt hogere eisen aan scheiding, hergebruik en recycling. Ook worden vanaf 2029 de stortkosten met ontheffing fors verhoogd.

Regelgeving rondom zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) wordt verder aangescherpt in het nieuwe jaar. Renewi weet dat dit leidt tot extra meldplichten, meer analyses en hogere kosten bij verwerking en toezicht.

Ondertussen ziet het afvalbedrijf dat internationale spanningen zorgen voor instabiliteit op de grondstoffenmarkt. De vraag naar gerecyclede materialen blijft laag terwijl de prijzen van primaire grondstoffen dalen. Hierdoor staan opbrengsten en marges in recycling onder druk. Tegelijk zorgt de afzwakkende economie, vooral in de bouw en automotive, voor minder instroom van recyclebaar materiaal. Daarnaast blijft de vraag naar secundaire grondstoffen achter, wat de afvalsector verder financieel onder druk zet.

Markten per afvalstroom

De concullega’s bij PreZero wijzen klanten op de grote krapte op de arbeidsmarkt en de hoge gas- en brandstofprijzen die de dienstverlening en de prijzen van het bedrijf beïnvloeden. Voor elke afvalstroom geldt echter ook dat de markt er anders uitziet en de (mondiale) ontwikkelingen anders zijn.

PreZero verwacht in ieder geval dat de opbrengsten uit plastic tot 2030 onder druk blijven staan. Pas vanaf dan geldt er in de EU een verplichting tot het gebruik van gerecycled materiaal in nieuwe verpakkingen. Voorlopig staan de prijzen echter onder druk door de lage prijs van nieuw (vaak geïmporteerd) plastic. Dat heeft direct invloed op de kosten voor inzameling en verwerking, en resulteert in kostenstijging.

De markt voor oud papier wordt volgens PreZero ook geconfronteerd met grote uitdagingen, die de verwerking duurder maken. De kwaliteit van het ingezamelde papier neemt af door vervuiling en brandgevaar door afgedankte batterijen in het oud papier is een serieus probleem. Dit eist fors hogere investeringen in technologie, veiligheid en gespecialiseerd personeel. Daarnaast is er een overschot aan kartonproductie in Europa, wat de markt onder druk zet en de opbrengsten uit oud papier verder doet dalen. Digitalisering leidt daarnaast tot krimp van de markt voor vertrouwelijk papier. 

De huidige marktomstandigheden voor houtspaanders zijn uitdagend. Minder vraag naar biomassa en spaanplaat, lagere stroomprijzen, lage prijzen voor nieuwe spaanplaten en voldoende aanbod van afvalhout resulteren in een verminderde opbrengst.

De prijs voor het verwerken van restafval ziet PreZero stijgen door genoemde fiscale maatregelen. PreZero ziet daarnaast dat restafval nog veel overmaats en ongeschikt materiaal bevat, wat leidt tot extra bewerking en hogere onderhoudskosten. Dit vermindert de verwerkingscapaciteit van verbrandingsinstallaties. De problematiek rond lachgascilinders leidt volgens het bedrijf nog steeds tot extra kosten, maar de verstoringen bij installaties zijn door afvangmaatregelen structureel afgenomen.

In de bouw- en sloopmarkt ziet PreZero dat afvalstromen steeds meer aan de bron worden gescheiden, waardoor de zuiverheid omhoog gaat en hoogwaardige recycling wordt bevorderd. Maar goed scheiden levert ook een steeds grote aandeel brandbaar afval op en daarvan stijgen de verwerkingskosten.

De sector voor gevaarlijk afval kampt met ernstige uitdagingen, besluit PreZero. De nieuwe Europese verordening voor de export van afvalstoffen dwingt tot strenge controles en snelle afstemming met ontvangende landen. Dit kan vertragingen in vergunningen opleveren vanwege extra begeleiding en afstemming met overheden. Tegelijkertijd slinkt de Europese verwerkingscapaciteit door uitblijvende investeringen en sluiting van installaties. De ZZS-problematiek verergert dit, doordat ZZS-houdend afval vaker moet worden verbrand in plaats van gerecycled. Dit alles leidt tot complexe logistiek (meer partners en langere transporten) en noodzaakt intensiever onderhoud aan bestaande installaties. Het verwerkt krijgen van het afvalaanbod met de krimpende capaciteit is al met al een grote zorg.