Er werd al mee gedreigd, en nu zijn die dreigementen omgezet in concrete juridische stappen: AVR en Attero hebben HVC en de gemeenten Utrecht en Nieuwegein gezamenlijk gedagvaard.
De gemeenten Utrecht en Nieuwegein willen vanaf circa 2029 aandeelhouder worden van HVC. Met name omdat ze dan een ervaren partner hebben om publieke warmtenetten te realiseren, maar de toetreding betekent ook dat de gemeenten hun afvalverwerking vanaf dan door HVC laten verzorgen. En dat is tegen het zere been van AVR en Attero, die hiermee (weer) een mogelijke aanbesteding aan hun neus voorbij zien gaan. Daarom hebben de twee private afvalverwerkers HVC, Utrecht en Nieuwegein gedagvaard. Dat blijkt uit een raadsinformatiebrief van het Nieuwegeinse college van B en W. Als blijkt dat de gunning van de afvalverwerking aan HVC onrechtmatig is, eisen AVR en Attero dat de overeenkomst wordt vernietigd. Ook eisen ze in dat geval een schadevergoeding.
Het college geeft aan de rechtszaak met vertrouwen tegemoet te zien. Bij eerdere vergelijkbare rechtszaken zijn HVC en de aandeelhouders namelijk steeds in het gelijk gesteld, en AVR en Attero gebruiken nu vergelijkbare argumentatie. Wel is de onderbouwing volgens het college ditmaal zeer uitgebreid. De gemeenten en HVC bereiden zich nu voor op een langdurig proces, dat "anderhalf tot ongeveer vijf jaar in beslag kan nemen." Ook houden de gemeenten een slag om de arm: "Mocht de rechtbank tegen alle verwachtingen in de dager(s) in het gelijk stellen, dan hebben wij met HVC afspraken gemaakt hoe we de financiële gevolgen kunnen beperken."
AVR en Attero stellen dat de gemeenten ten onrechte gebruikmaken van de uitzondering voor quasi-inbesteding en de afvalverwerking hadden moeten aanbesteden. Met name gaat het om de regel voor publieke bedrijven dat ze maximaal 20 procent van hun omzet mogen halen uit private activiteiten. Volgens AVR schendt HVC de regel, maar het publieke bedrijf claimt er juist “ruimschoots” aan te voldoen. Over deze regel wordt al volop geprocedeerd. In een zaak over de inbesteding van de afvalverwerking van de Bar-gemeenten koos het Europese Hof van Justitie eerder dit jaar voor een strengere uitleg van dit criterium. Het is afwachten wat voor gevolgen dat zal hebben in de zaak tegen de HVC-gunning.
Eerder waarschuwde AVR de gemeenten ook al dat de zogenoemde koppelverkoop van warmte en afvalverwerking juridisch niet haalbaar zou zijn. AVR en Attero trekken vaker op tegen publieke gunningen die zij onrechtmatig vinden, zoals recentelijk in een rechtszaak tegen Twence.
AfvalOnline heeft AVR en Attero om een reactie verzocht.