Afval- en recyclingbedrijven snakken naar duidelijkheid
Onder aanvoering van Vereniging Afvalbedrijven-directeur Patric Hanselman hebben brancheorganisaties uit de afval- en recyclingsector de fiscale woordvoerders in de Tweede Kamer een petitie aangeboden. Hierin benadrukken ze nogmaals dat de 567 miljoen euro aan extra heffingen op afval van tafel moet.
In de Statenpassage van de Tweede Kamer benadrukte Hanselman dat de budgettaire opgave die is ontstaan door het schrappen van de plasticheffing zo veel mogelijk buiten de afval- en recyclingketen moet worden ingevuld, zoals de motie Stultiens c.s. dat de regering ruim een half jaar geleden al vroeg. Ruim vóór Prinsjesdag willen bedrijven duidelijkheid over de oplossingsrichting, zodat de Kamer en de sector tijdig kunnen beoordelen welke keuzes worden gemaakt. De regering kan daarvoor putten uit de ideeën die de Werkgroep Afvalsector eind vorig jaar presenteerde voor maatregelen eerder in de keten, dus bij productie, ontwerp, grondstoffengebruik en marktplaatsing. De bedrijven zien graag dat de Tweede Kamer het kabinet vraagt transparant te maken welke alternatieven uit het rapport van de werkgroep worden meegenomen dan wel afgewezen. Onderaan de streep is het voor hen het belangrijkste dat de politiek voorkomt dat fiscale keuzes leiden tot minder recycling in Nederland, meer afvalexport, verlies van grondstoffen, investeringen, werkgelegenheid en uit- of afstel van investeringen.
Bij de aanbieding van de petitie werd duidelijk dat het probleem van de afvalsector zeker op het netvlies staat van de Tweede Kamer. Maar wat dan de oplossing is? Daar leken de fiscale woordvoerders ook niet over uit te zijn. Zou voorlopig uitstel van de heffingen nog een tijdelijke oplossingen kunnen zijn, vroeg BBB-Kamerlid Henk Vermeer. Hanselman schudde het hoofd. Dat betekent in feite dat het zwaard van Damocles nog langer boven het hoofd van de sector hangt. Daar staan veel innovatieve plannen en investeringen in verduurzaming nu al een jaar on hold door alle onzekerheid over heffingen.
'Alleen maar vrienden'
Hanselman stelde na afloop van de petitieaanbieding dat afval- en recyclingbedrijven eigenlijk “alleen maar vrienden hebben” als het gaat om het schrappen van de 567 miljoen euro aan heffingen die hen boven het hoofd hangen. Iedereen ziet volgens hem wel in wat een desastreuze effecten de stapeling van heffingen zou hebben voor sector zelf, maar ook breder voor de transitie naar een circulaire economie.
Toch valt op dat de aangeboden petitie alleen is ondertekend door de Vereniging Afvalbedrijven (VA), BRBS Recycling, MRF, FNOI, BVOR en NVPG. De vertegenwoordiger van de publieke afvalbedrijven NVRD ontbrak, net als een wellicht logische partner in dit dossier als de FNV, en wat te denken van de partners van de afvalbedrijven aan de Plastictafel, zoals VNO-NCW, VNCI, Plastics Europe, Verpact en Stichting Open? Met name de partners aan die tafel, die de plasticheffing van tafel kregen, werden eerder niet blij van de aanbevelingen van de Werkgroep Afvalsector. Het toont aan dat het echt tijd is dat de politiek knopen gaat doorhakken, want de ketenpartners lukt het niet samen een oplossingen te vinden voor de budgettaire opgave, die ook nog eens bijdraagt aan een circulaire economie.
Hoopvol voor de afvalsector is dat men in Den Haag mogelijk begint in te zien dat de inkomsten uit de extra heffingen voor afval- en recyclingbedrijven weleens flink kunnen gaan tegenvallen. Als afval door de heffingen werkelijk voor een aanzienlijk deel over de grens verdwijnt, zullen de opbrengsten ver verwijderd blijven van de beoogde 567 miljoen euro per jaar. Een risico dat met name het Ministerie van Financiën zal willen mijden. Maar de vraag is: wat zijn de alternatieven? Een compleet nieuwe heffing invoeren, zeker als deze complex is, zal ook geen populaire oplossing zijn op het genoemde ministerie. Een herintroductie van een belasting op verpakkingen is misschien nog wel het meest kansrijk. Want waarom betaalt Nederland de afdracht over plastic aan de EU nu uit de algemene middelen? Opvallend is in ieder geval dat producentenorganisatie Verpact zich de afgelopen periode meermaals stevig uitsprak tegen het belasten van verpakkingen. Een extra heffing zou investeringen van het verpakkend bedrijfsleven in de circulaire economie alleen maar in de weg zitten.
Al met al worden de komende weken spannend. In juni nemen bewindslieden veelal de politieke besluiten die op Prinsjesdag moeten zijn uitgewerkt in nieuwe plannen. Op korte termijn komt er dus ongetwijfeld meer duidelijkheid.
